دره شهرپیکسل / پل گاومیشان دره شهر
پل تاريخي "گاوميشان" اوج معماري دوران ساساني
 پل تاريخي "گاوميشان" واقع در شهرستان دره شهر يکي از قديمي ترين پلهاي تاريخي کشور متعلق به دوران ساساني است که بخشي از تاريخ کهن اين شهرستان را نمايان مي کند. به گزارش مهر، مورخان در مطالعه تاريخ کهن شهرستان دره شهر، اين شهرستان را اولين شهر دوران ساسانيان ناميده اند.
 

اين شهرستان با آثار تاريخي متعدد مانند ماداکتو، آتشکده هاي تاريخي متعدد، پل گاوميشان و آثار تاريخي ديگر يکي از شهرهاي قديمي و تاريخي کشور محسوب مي شود.

يکي از آثار تاريخي اين شهرستان که هميشه در اين شهرستان و کشور بيشتر مورد توجه بوده است و داراي ويژگيهاي خاص پل سازي در دوران تاريخي کشور است "پل تاريخي گاوميشان" است که در اين شهرستان است و بخشي از تاريخ و قدمت اين شهرستان بر روي اين پل نمايان شده است.

پل تاريخي و زيباي گاوميشان که بقاي آن متعلق به دوران ساساني است بر روي رودخانه "سيمره" پس از تلاقي با رودخانه کشکان ساخته شده است و بر اساس  نظريات مختلف وجه تسميه نام اين پل بر گرفته از "گوميشه" يعني محل پرورش گاو است.

اما بعضي از مورخان تاريخ مانند "سراورل استين" نام اين پل را "گاماسا" مي دانند ("گاماسا" از دو کلمه"گا" يعني گاو و "ماس" به معني ماهي تشکيل شده است.)

قوس هاي جناقي آجري و ساير تعميرات سنگي و نماي فعلي پل بيانگر مرمت اين پل در دوران بعد به خصوص دوران اتابک لر کوچک است.

دره شهرپیکسل / پل گاومیشان دره شهر

پل تاريخي گاوميشان از پنج چشمه بزرگ تشکيل شده است که در حال حاضر فقط يکي از اين چشمه ها سالم است و ارتباط چشمه ها با مسير حرکت آب و طغيان آن محرز است.

اين پل بسيار فني و پيچيده ساخته شده است به طوري که رقيبي جدي براي پلهاي مهم بشمار مي رود.

پايه ها و تکيه گاههاي اصلي پل مدور و قطور است و مصالح آن از سنگهاي مکعبي بزرگ و تراشيده در ابعاد مساوي است که به صورت  "رگ چين" به روي هم چيده شده اند و پايه اصلي پل را به وجود آورده است.

داخل پايه ها نيز از قلوه سنگ و ملاط گچ پر شده و مصالح پل سنگ و ملاط گچ و در سقف تاقها از آجر است که همگي در پيچيدگي اين پل نقش دارند.

دره شهرپیکسل / پل گاومیشان دره شهر

تاقهاي جناغي، دالانها و راهروها همگي از آجرهايي به ابعاد 20 در 25 سانتي متر ساخته شده است و نماي اين پل تاقچه هاي مسدود و باز و موج شکن هايي دارد که به وسيله راهروها با چند پل به هم متصل مي شوند که اين نيز حتي در دوران کنوني بسيار مهندسي شده به نظر مي رسد.

وجود پله ها در ميان دالان ستون مياني، بيانگر اين امر است که اين پل فقط يک پل ارتباطي نبوده بلکه راهروهاي داخل و پلکان نشان از اين دارد که کاروانها از اين پل به عنوان سرپناه به هنگام عبور استفاده مي کردند و چه بسا شبها که در دل اين دالانها کاروانيان به صبح رسانده اند.

يکي از مورخان تاريخ بنام سرهنري راولينسون در سفرنامه خود درباره اين پل مي نويسد: "پلي که هم اکنون بر روي سيمره  (دره شهر فعلي) قرار دارد يکي از بهترين پلهاي ايران است که حسين خان بزرگ (والي بزرگ و معروف ايلام و لرستان) به سال 1008 هجري قمري اين پل را تعمير کرده است".

به اعتقاد مورخان اين پل در سال 1334 هجري قمري بر اثر زلزله از بين رفته است.

رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردگشري استان ايلام در اين ارتباط به دره شهرپیکسل گفت: پل تاريخي گاوميشان در سال  1377 به شماره 2222 توسط سازمان ميراث فرهنگي کشور در آثار ملي کشور ثبت شده است.

:اين مسئول با اشاره به اينکه در راستاي معرفي اين اثر تاريخي براي مسافران و گردشگران محوطه اثر به طور کامل پاکسازي شده است، خاطر نشان کرد: همه ساله در ايام تعطيل مسافران و گردشگران زيادي به ديدن اين اثر تاريخي رهسپار مي شوند.

محمدي يادآور شد: اين اثر تاريخي در حال حاضر به طور کامل مرمت و باسازي شده است آماده استقبال از گردشگران است.

اين مسئول اضافه کرد: استان ايلام با داشتن 542 اثر تاريخي ثبت شده در آثار ملي کشور يکي از قطبهاي گردشگري در کشور محسوب مي شود.

 

دره شهرپیکسل / پل گاومیشان دره شهر

پل تاريخي "گاوميشان"دره شهر اوج معماري دوران ساساني

 دره شهرپیکسل / پل گاومیشان دره شهر

 پل تاريخي "گاوميشان"دره شهر اوج معماري دوران ساساني

پل تاريخي "گاوميشان"دره شهر اوج معماري دوران ساساني

دره شهر از گذشته هاي دور پايتخت تابستاني ايلامي ها بوده است و اوج رونق آن در دوره ساسانيان بوده كه ييلاق امرا و بزرگان بوده است. اين شهر در آبرفت هاي سيمره و در كنار ويرانه هاي شهر تاريخي سيمره و در دو سوي مسير رودخانه دره شهر، جايي كه تپه ماهورهاي دامنه شمالي كبير كوه خاتمه مي يابد، قرار دارد. در شهر ستان دره شهر به دليل اين كه از مناطق لرنشين ايلام هستند آهنگ ها و ترانه و موسيقي لري رواج دارد كه درانواع بزمي و رزمي و حماسي و …اجرا مي شوند. مانند نوعي ترانه به نام سايرخوني كه آهنگي سوزناك است و با لهجه لري خوانده مي شود. براي اجراي آن از كمانچه استفاده مي شود. اطراف دره شهر را مزارع آبي و ديمي با خاك حاصل خيز فرار گرفته است. مزارع كشاورزي دره شهر به وسيله آب رود خانه هاي سيمره، سيكان و چشمه سار هاي كوچك ديگر آبياري مي شود و حفر چاه هاي عميق و نيمه عميق كمبود آب را تتامين مي كند. در مزارع روستاهاي دره شهر ضمن كاشت برنج، گندم، جو و محصولات صيفي نيز به دست مي آيد. از مهم ترين محصولات جاليزي دره شهر خيار است كه بسيار معروف است. اين شهرستان داراي دو بخش مركزي و بدره است. شهر دره شهر بيش تر به زبان لري و كردي صحبت مي كنند ولي زبان مردم بخش بدره كردي است. اين شهرستان به دليل اين كه در كنار كبيركوه و در كنار خرابه هاي شهر باستاني ماداكتو دوره ساساني و رود خروشان سيمره واقع شده، هم چنين با دارا بودن استعداد كشاورزي و وجود آب‌فراوان و مراتع و جنگل هاي انبوه،‌ داراي آثار ديدني تاريخي و طبيعي بي شماري است. اهميت تاريخي دره شهر به حدي است كه مورخان و تاريخي نگاران آن را به نام اولين شهر تاريخي دوره ساساني ناميده اند

 دره شهرپیکسل

دره شهر

 

+ نوشته شده در 87/11/09ساعت توسط عباس عزیزپور |